Giải trí
Sách mới: Ngược chiều vun vút

10/01/2012 10:39 AM

 

V6 - Gần 70 bài viết phần nào có thể cho thấy mức độ mở rộng vốn tiếng Việt của Joe. Anh có khả năng sử dụng tiếng Việt một cách nhuần nhuyễn đến mức khiến người ta phải bật cười thích thú. Đạo diễn Lê Hoàng đã dành cho Joe lời tán tụng: “Một chàng Tây viết hay hơn ta”.

 

Tôi chọn cái tên Ngược chiều vun vút vì hai lý do, phụ và chính. Lý do phụ là trong khi mỗi năm có hàng nghìn người Việt sang các nước phương Tây đi học, đi làm, lập gia đình, định cư, cộng với hàng trăm nghìn người không đi khỏi Việt Nam nhưng cuối tuần nào cũng xem phim Hollywood, đọc sách dịch từ tiếng Anh – thì cũng có một số người Tây tạm biệt quê hương để đến với Việt Nam. Vì đó là hướng đi bất ngờ nên chúng tôi phải phản xạ nhanh, cố gắng giữ tốc độ mà không gây tai nạn văn hóa. Còn lý do chính là từ “vun vút” nghe hay.” Đó là chia sẻ của Joe ở ngay phần đầu cuốn sách.

 

 

Đa số bài viết trong sách “lấy vốn” từ những bài đã đăng trên Dân trí, VnExpress, tạp chí Đẹp, blog cá nhân của Joe, nhưng hầu như đều được viết mới lại. Một số bài được tác giả chỉnh sửa ngữ pháp cho phù hợp với trình độ ngôn ngữ đã phát triển hơn; một số được xây dựng lại từ đầu. Các bài viết được sắp xếp theo một cấu trúc rất lạ, rất “Dâu Tây”: không phải theo ngày tháng, không theo chủ đề, mà theo cảm xúc: nào là Bực một tí, Vui một tẹo, Hơi hơi tiếc, Rất tò mò, Muốn giãi bày.

Hầu hết các bài viết trong này vẫn theo phong cách đã làm nên “thương hiệu Mr. Dâu Tây”: hài hước và thể hiện một cái nhìn rất lạ đối với những điều tưởng chừng không có gì đặc biệt.

Một trong những yếu tố khiến cho những bài viết của anh luôn được quan tâm sốt sắng đến như vậy là bởi một lẽ thường: ai cũng tò mò muốn biết một anh chàng Tây viết chuyện của người Việt bằng tiếng Việt như thế nào, họ nghĩ gì trước phong tục tập quán của ta.

Đọc Joe, mới biết cũng có nhiều người Tây sợ cái Tết ở Việt Nam. “Bản thân tôi cũng hơi sợ, nghe bài Tết Tết Tết Đến Rồi có cảm giác muốn chạy chạy chạy chạy xa rồi.” Ấy là nỗi sợ phải ăn quá nhiều món “lạ quá, mỡ lắm” - thịt đông, gà luộc, bánh chưng; sợ làm sai - nhỡ chẳng may có gì thất thố, gia chủ lại trách mình làm họ “dông” cả năm; và nhiều cái sợ có lẽ chỉ một người nước ngoài mới hiểu…

Gần 70 bài viết phần nào có thể cho thấy mức độ mở rộng vốn tiếng Việt của Joe. Anh có khả năng sử dụng tiếng Việt một cách nhuần nhuyễn đến mức khiến người ta phải bật cười thích thú.

Không những thế, Ngược chiều vun vút còn cho thấy cái phông văn hóa đang ngày một đậm nét ở một người Canada sống ngót chục năm ở Việt Nam. Một anh chàng Tây có thể hiểu được cái hồn trong tác phẩm Nam Cao để biết bực dọc khi chứng kiến tên truyện “Chí Phèo” bị dịch sang tiếng Anh thành “The Grumpy Alcoholic” - “Kẻ khó tính nghiện rượu”, thật cũng khiến người ta ít nhiều thán phục.

Bên cạnh yếu tố lạ và hài, những bài viết của Joe còn để lại nhiều dư vị bất ngờ. Có thể bắt gặp trong câu chuyện của anh những vấn đề mà đôi khi vì thói quen, hay vì vô tâm nên người ta không màng giải thích hay tìm hiểu cho tỏ tường.

 

Joe đang kí tặng trên sách cho độc giả

 

Ví như câu chuyện về GS. Ngô Bảo Châu và giải thưởng Fields danh giá. Ai cũng biết ông chứng minh được Bổ đề cơ bản, ai cũng ngợi ca ông, song chẳng ai chịu nói xem “Bổ đề cơ bản” là gì và vì sao phải chứng minh nó. Anh chàng người Canada khiến người ta ngạc nhiên khi làm điều này một cách rất thông minh, bằng ngôn từ dí dỏm đầy màu sắc “trà đá, sinh viên”.

 

Dí dỏm, hài hước và độc đáo là thế, nhưng phải nói là cách viết của Joe bây giờ cũng đã khác trước nhiều lắm. Anh bày tỏ “nỗi kiêu gượng của tiếng Anh mẹ đẻ” khi chứng kiến một bộ phận giới trẻ Việt giờ chuộng lấy tên nửa Anh nửa Việt cho “sành điệu”: Luân Louis, Nick, Jimmie, hay nói chuyện kiểu Tây-Ta lẫn lộn: “Em làm bên finance”, “Lương của em sẽ performance based”...

Đạo diễn Lê Hoàng đã phải dành cho Joe lời tán tụng: “Một chàng Tây viết hay hơn ta”. Tất nhiên, tính đúng sai trong cách nhìn, cách nghĩ của tác giả thì khoan hãy bàn đến. Chính Joe cũng thừa nhận trong số này có nhiều bài mâu thuẫn với nhau; quan điểm phủ nhận quan điểm, ý dập ý. Cũng có bài thể hiện sự mâu thuẫn trong quan điểm của chính anh ở hai thời điểm - quá khứ và hiện tại. Thay vì cố chỉnh sửa, tác giả để nguyên, bởi theo anh: “Xét cho cùng, đây là tác phẩm của một con người, và con người dù ở đâu cũng mâu thuẫn không chỉnh sửa được.”

 

(Ngược chiều vun vút ; tác giả: Joe Ruelle, NXB: Hội Nhà văn, số trang: 290, giá bìa: 56.000 VNĐ).

N.M